Reactie op het nieuwe oude college

Geschreven door Hanne Bikker. Op 25 mei jl. werd het nieuwe Rijswijkse college van B&W alsmede het programma voor de komende 4 jaar gepresenteerd. Omdat we hier al een tijdje op hebben zitten wachten, reden genoeg voor een reactie.

Voorzitter,

Laat ik beginnen bij de hoofdrolspeler van vanavond.

Al jaren is hij de stad ten dienste, vol overgave en zonder een dag rust. Vol van goede bedoelingen en met een scherp oog voor de verhoudingen. Altijd klaar voor de stad. En ook nu is hij weer van de partij.

Ik heb het dan natuurlijk over de man die op 3 maart jl. profetische woorden sprak: 'In Rijswijk verandert er niets.' En inderdaad, met het coalitieakkoord in de hand, kunnen we niet anders dan concluderen dat in Rijswijk alles bij het oude blijft. Dit nieuwe oude college kiest niet, schuift problemen voor zich uit, betrekt burgers alleen daar waar het hem uitkomt en verantwoordt zich niet. En dat terwijl de uitslag op 3 maart anders deed vermoeden, ja, volop kansen bood op nieuwe verhalen door jong talent voor een herwonnen publiek. Helaas, in de foyer wordt enkel oude wijn geschonken.

Geen keuzes

Wat heeft deze stad nodig? Wat hebben de inwoners van deze stad nodig?

Een goed huis, een passende baan, prettige buren, een speeltuin of sportterrein in de buurt, winkels, horeca binnen handbereik, groen om de hoek. En dat allemaal tegelijk. D66 wil dat ook. Het is dan ook terecht dat het nieuwe oude college de 'parels' van Rijswijk nog even opsomt.

Maar dan? Waar is de visie op de stad? Het akkoord lijkt geschreven met ambtelijke inkt en ademt processen in plaats van resultaten. Het bevat onbegrijpelijke zinnen, prachtige cirkelredeneringen en lelijke woorden. Het is afwisselend een toeristische folder en een bureaucratische verhandeling. Maar goed, geen gedeelde visie, dus. Maar wat gaat het college dan dóen? Daar zijn we allen benieuwd naar. Ik citeer, en niet eens willekeurig: bevestigen, faciliteren, waarborgen, koesteren, aandacht geven. En ook: nog meer transparantie, nog meer betrokkenheid. Blijkbaar heeft het daar aan ontbroken.

Waar ontbreken volgens ons scherpe keuzes? Natuurlijk bij het oude stadhuis, maar ook bij de volkstuinen, bij de ontwikkeling van brede scholen en bij Trias en de Schouwburg - mogen we, als u toch onderzoek doet, naar de voordelen, meteen vragen eventuele nadelen in kaart te brengen, zodat we een afgewogen besluit kunnen nemen? En de belofte door het oude nieuwe college onlangs in het forum gedaan om in het akkoord terug te komen op ons verzoek om een toelichting op het asfalteren van fietspaden - op welke pagina vind ik dat?

Is dat het? In grote lijnen helaas wel. Er zijn echter ook een paar punten waar we het graag mee eens zijn: we kijken uit naar het duurzaamheidsplan en de uitvoering ervan, we kunnen haast niet wachten op de trendsettende architectuur en verwelkomen nu al de nota over maatschappelijke accommodaties.

Betrokken

In een volwassen democratie zijn burgers en bestuurders beide actief en zoeken zij elkaar op. Een volwassen bestuur zorgt voor betrokken burgers, mensen in de stad die iets willen met hun stad. Maar eerst weet zij zich betrokken bij die burgers. Bestuurders dienen zich te richten naar de wensen van de burgers en tegelijkertijd een heldere koers te bepalen. Een mooie opdracht voor een delicate balans.

In het coalitieakkoord wordt veel interactiviteit beloofd. Er is zelfs sprake van interactief contact, interactief samenwerken, interactieve communicatie. Het wordt hier te pas en te onpas gebruikt en krijgt daarmee iets potsierlijks, alsof het karakter en de betekenis ervan nog niet echt doorvoeld en doorleefd zijn. Dat is ook zo, want op de punten waar het echt pijn doet - ik noem de volkstuinen maar even als voorbeeld - zijn de burgers expliciet buiten beeld, althans in het akkoord waarover zo lang is nagedacht. Dat kan dus geen missertje zijn, dat is vaste overtuiging: burgers doen moeilijk. Let wel, ik parafraseer het akkoord; D66 is juist blij wanneer mensen betrokken zijn en opvattingen over hun leven en welzijn hebben. We vragen het college kansen ook echt te benutten en niet te frustreren, zoals in het geval van die mevrouw die keer op keer de gemeente moet uitleggen dat het verstopte deel van de riolering aan de gemeente toebehoort. Laten we maar hopen dat het coalitiecredo 'Minder regels, meer service' zijn werk zal doen. Maar mensen in de stad vragen zich af: waar was je, Dick, toen we plannen hadden voor de Haagweg? Waar bleef je nadat je 8-km-bordjes beloofde voor ons mooie Leeuwendaal? Waar was je toen we belden over gevaar rond de Rotterdamseweg?

Een teken aan de wand zijn in dit verband het ontbreken van visie op de regionale samenwerking en het volledig ontbreken van de vorig jaar besproken nota's over burgerparticipatie en interactieve beleidsvoering. Dat belooft niet veel goeds, zelfs niet als daar nu 'wijkmanagement' bijkomt. D66 zal het nieuwe oude college op dit voor de democratie en goed bestuur zo wezenlijke punt nauwlettend volgen. En het aansporen!

Verantwoorden

Voorzitter,

Hoewel we al na een eerste, aftastende dans een stoeltje in het publiek kregen aangeboden, zijn we toch blij dat het college een wezenlijk punt uit ons gedachtegoed, zoals in het gesprek aan de orde geweest, overneemt, namelijk het inzicht dat 'investeringen op maatschappelijk gebied veel duurdere interventievormen achteraf voorkomt' - zelden heb ik Dick Jense zo aandachtig zien luisteren. En zo zie je maar dat ook een zin van zestig woorden, mits van betekenis en goed geconstrueerd, gewoonweg begrijpelijk kan zijn.

Maar nog even over het proces. Het is een goed gebruik dat een nieuwbakken premier het resultaat van zijn onderhandelingen aan de Tweede Kamer presenteert en daarbij ook verantwoording aflegt over het proces dat tot het akkoord en de samenstelling heeft geleid. Niet zo gek, want naast besturen en besluiten, dient een politicus verantwoording af te leggen. In de 76 dagen na 3 maart hebben we daarvan in Rijswijk bitter weinig gezien. En dat stemt ons treurig. Openheid is een groot goed. D66 zal daar op blijven aandringen. Niet voor ons, maar voor de mensen in de stad, die hun vertrouwen aan ons hebben gegeven. Dat vertrouwen moet worden verdiend en bevochten - èn verantwoord. Het was mede daarom dat wij in onze open brief van 15 april samen met de vrijzinnige en democratische geesten van GroenLinks pleitten voor een informateur van buiten. Wij vinden het nog steeds een goed idee. Als het zo ver komt dan hoeven we wat ons betreft ook niet meer achteraf en via persberichten te vernemen wie met wie gaat.

Het is ook een goed gebruik na vier jaar besturen eens terug te kijken. Wat hebben we gedaan en gelaten? Wat was goed, wat kan beter? Ook deze zelfreflectie ontbreekt, ook hier geen open blik. Vandaag houden we het nieuwe oude college een spiegel voor. Kijk er af en toe eens in. Of toch een vergrootglas? Kunt u het verschil zien tussen optisch en een werkelijk sluitende begroting. Want hoewel de financiën op orde 'vertrekpunt' is, geven de geleverde ijfers daar niet de minste blijk van.

Financiën

En nu we het toch over geld hebben . . .

Na een hoop onduidelijke, minder mooie zinnen over beheersing van de begroting wordt dan ook op het financiële vlak de verdeeldheid geëtaleerd: er komt geen kadernota - of toch? De financiële paragraaf eindigt in de bijlage met een 'minikadernota', bestaande uit twee cijferstaatjes die weergeven dat door invloeden van buitenaf over de komende jaren nu ineens optisch sprake is van een overschot van 2,5 miljoen euro. Maar schijn bedriegt: de aan te zuiveren tekorten in de komende jaren lopen alleen maar terug van 6,9 tot 4,4 miljoen euro.

We zitten dus nog steeds met een miljoenentekort over de jaren 2010 t/m 2014, terwijl de nog onbekende bezuinigingen van het Rijk daar nog bovenop zullen komen. De financiële situatie is dus nog steeds meer dan zorgelijk en wederom wordt daarvan een veel te rooskleurig en daarmee misleidend beeld gegeven. Had ik het al aangehaald? 'In Rijswijk verandert er niets.' Tegelijkertijd blijken er dus voor 2,5 miljoen euro 'ontwikkelingen' te zijn, maar zonder deugdelijke kadernota kan ik er helaas niet veel zinnigs over zeggen.

Iedereen weet dat er nog bezuinigingen aankomen, maar dit akkoord geeft de burger en de raad niet het begin van een idee hoe dit college denkt deze op te gaan vangen: geen koers, geen ideeën, geen uitsluiting. Alle stoere praat uit de campagne is verdampt.

Afrondend

Kortom, mevrouw de voorzitter, wij wensen de vier coalitiepartijen geluk met hun akkoord en hebben er alle vertrouwen in dat het nieuwe oude college vier jaar redelijk goed op de winkel zal passen. Wij zullen daar echter geen genoegen mee nemen. D66 ziet graag een nieuwe akte toegevoegd in het theater van de toekomst, terwijl het college oude stukken opvoert, in versleten pakken, met acteurs die hun applaus blijvend horen verslappen. En ogenschijnlijk zonder regisseur. Dit gezelschap krijgt ook van ons géén applaus. Of meer politiek uitgedrukt: dit nieuwe oude college krijgt niet onze steun.

D66 zal zich in de oppositie ook nu weer kritisch en constructief opstellen. Wij zien uit naar vier mooie jaren waarin we het goede doen met en voor de stad en we zien uit naar de verkiezingen van 5 maart 2014.

Tot slot nog een laatste woord over de hoofdpersoon van vanavond. Hij die raad en publieke tribune het verkeerde verhaal vertelt, hij die minpunten als pluspunten voor het voetlicht van de raad brengt, hij die in een compacte stad als Rijswijk niet weet te verbinden, verdient onze steun niet. Het is daarom, dat wij met name de kandidatuur van de heer Mateman voor dit nieuwe oude college niet zullen steunen.

Dank u wel.

Deel via: