Financiële situatie van Rijswijk is buitengewoon zorgelijk

donderdag 12 november 2009

Geschreven door Gijs Verheij.   

Dat was de conclusie van D66 bij de behandeling van de begroting van de gemeente Rijswijk voor 2010 (-2014) in de raadsvergadering van 10 november 2009. Er zijn nu al grote tekorten over de komende jaren en daar zullen de bezuinigingen van het Rijk nog bovenop komen. In de naaste toekomst zullen pijnlijke maatregelen noodzakelijk zijn om de financiën weer op orde te krijgen.

Bijdrage van de D66-fractie bij de behandeling van de begroting 2010(-2014):

Voorzitter,

Vorig jaar om deze tijd vertoonde de meerjarenbegroting 2009-2013 een positief saldo van in totaal 3 mln. euro.

Bij de 1e halfjaarrapportage in juli jl. bleek echter over 2009 een tekort van 1,7 mln. euro te zijn ontstaan - inmiddels teruggelopen tot 1,5 mln. - en lieten de jaren 2010 t/m 2013 ineens tekorten zien van in totaal 7 mln. euro.

Naar nu blijkt, uit de nota van aanbieding bij de ontwerp-begroting, moeten daar bovendien, over de periode 2010 t/m 2014, nog 4,8 mln. euro aan plotseling ontstane tekorten bij worden opgeteld, ook al werden die snel weer met allerlei maatregelen ongedaan gemaakt.

In acht maanden tijd is dus een overschot van 3 mln. euro omgeslagen in overschrijdingen van in totaal 13,3 mln. euro, d.w.z. een verslechtering van 16,3 mln. euro over de periode 2009-2014.

Dit ondanks het feit dat de onroerendezaakbelasting, náást de verhogingen in verband met de inflatie, vanaf 2007 elk jaar structureel met 1¼% extra is verhoogd en in 2009 nog met weer een extra 2% daarbovenop, terwijl de verhoging van 1¼% extra, wat het college betreft, nog zal doorlopen t/m 2012. Over al die jaren opgeteld betekent dat een extra OZB-verhoging van 9½%, bij benadering goed voor zo’n 5 mln. euro extra opbrengst t/m 2014. Zonder deze verhogingen zouden de tekorten dus nog veel hoger uit zijn gekomen.

Er is overigens ook wel eens sprake van lastenverlaging, want komend jaar gaat de afvalstoffenheffing met 10% omlaag, zij het dat daarmee de verhogingen van 2007 en 2009, van samen 12½%, nog niet helemaal ongedaan zijn gemaakt. En de heffing kan in een volgende periode natuurlijk heel makkelijk weer hoger uitvallen, want zij is, zoals bekend, gewoon kostendekkend.
Over die tekorten, waarover ik zojuist sprak, nog het volgende.

Allereerst valt op dat het college kennelijk pogingen doet om de zeer ongunstige ontwikkeling van onze financiële situatie zo goed mogelijk te verstoppen. En met succes, want in een forumvergadering spreekt de ene fractie van een gezonde financiële situatie en vraagt de andere waar dat grote positieve saldo van 5,8 mln. euro over 2009 nu toch vandaan komt.

Het antwoord op dat laatste was al te vinden in de 1e halfjaarrapportage, van juli jl., waaruit bleek dat er 7,5 mln. euro werd onttrokken aan de reserves en er vervolgens voor 2009 een overschot ontstond van 5,8 mln., wat niet anders kan betekenen dan dat er op dat moment dus een tekort was van 1,7 mln., ook al werd dat er niet met zoveel woorden bij gezegd.

En uit de resterende 5,8 mln. - onttrekkingen aan de reserves dus - worden, naast nog een onttrekking van 1,2 mln. in 2010, de tekorten t/m 2014 gedekt.

Het komt de geloofwaardigheid van het college niet ten goede als cijfers zo worden gepresenteerd dat de vervelende waarheid achter onduidelijkheid schuil kan gaan. In de beeldvorming kan dat misschien gunstig uitpakken, maar uw positie wordt er wezenlijk niet sterker op.

De enorme uitgavenexpansie wordt door het college gerechtvaardigd met een verwijzing naar de economische recessie, aan de bestrijding waarvan Rijswijk aldus een bijdrage levert. Dit overtuigt niet echt. Het lijkt er toch niet zozeer op dat uitgaven bewust zijn of worden opgevoerd, als wel dat het steeds weer de grootste moeite kost om alle uitgaven in de hand te houden. Een uitgavensprong over de totale meerjarenbegroting van ruim 16 mln. euro in acht maanden tijd, zonder enig voorafgaand signaal, geeft niet de indruk dat de financiën onder controle zijn.

In ieder geval mondt deze raadsperiode erin uit dat in alle jaren van de komende raadsperiode er op voorhand al een tekort op de begroting prijkt, terwijl de ingrijpende bezuinigingen die het Rijk in die periode gaat doorvoeren daar nog bovenop zullen komen.

Bovendien heeft het college voor 2011 en 2012 al een OZB-verhoging ingeboekt van telkens 1¼%, samen dus 2½%. Verhogingen waartoe pas in de komende raadsperiode kan worden besloten. Ik acht dit zeer aanvechtbaar en maak voor wat betreft deze verhogingen een voorbehoud bij de meerjarenbegroting.

Al met al is duidelijk dat de financiële situatie van Rijswijk buitengewoon zorgelijk is en dat de voorwaarden zijn geschapen die pijnlijke maatregelen in een volgende periode onontkoombaar zullen maken. Men zal dàn terugkijkend vermoedelijk niet concluderen dat in deze periode sprake is geweest van een degelijk financieel beleid.