D66 keert zich tegen huidige toekomstplannen voor Rijswijk-Zuid

donderdag 5 november 2009

Geschreven door Gijs Verheij

In de gemeenteraadsvergadering van 3 november 2009 was het zgn. masterplan voor Rijswijk-Zuid aan de orde, waarin plannen voor de toekomstige ruimtelijke indeling van Rijswijk-Zuid zijn vastgelegd. D66 keerde zich tegen het masterplan omdat zij de manier waarop de volkstuinen worden ingepast niet aanvaardbaar vond en de plannen verder veel te voorbarig achtte gezien alle onduidelijkheid over de zgn. geurcontour van DSM, die in het masterplan uitgangspunt is voor de gebiedsindeling. In de raadsvergadering werd dit standpunt uitgebreid toegelicht.

Bijdrage van D66 bij de behandeling van het masterplan voor Rijswijk-Zuid in de raadsvergadering van 3-11-2009

Voorzitter,
In het aanvankelijk voor Sion en ’t Haantje door deze raad vastgestelde bestemmingsplan was voornamelijk voorzien in woningen - waarvoor alle volkstuinen in Rijswijk-Zuid moesten wijken - en ruimte voor bedrijven, gemengd met woningen, in een deel van Sion en in een strook achter de huizen langs ’t Haantje. De provincie onthield echter aan al deze bestemmingen haar goedkeuring. Het groen van het grote volkstuinencomplex aan de Lange Kleiweg was onvoldoende gecompenseerd; de bedrijven mochten niet tussen de woningen komen te staan, want dat liet geen bedrijven in een zwaardere milieucategorie toe; en - bovenal - er mochten geen woningen worden gebouwd binnen de ver voorbij 't Haantje reikende cirkel rondom DSM, waarbinnen dat bedrijf geurhinder mag veroorzaken, de zgn. geurcontour.

Overleg met de provincie om aan haar bezwaren tegemoet te komen heeft ertoe geleid dat het bestemmingsplan nu wordt gelaten voor wat het is, en dat de inmiddels met de provincie bereikte overeenstemming over de toekomstige ontwikkeling van Rijswijk-Zuid is vastgelegd in het masterplan dat nu voorligt.

In het masterplan is er nu in voorzien dat er 15 ha onversneden bedrijfsterrein komt, deels in Sion en deels achter de huizen langs ’t Haantje, met smalle stroken volkstuinen erlangs om de vereiste afstand tussen bedrijven en woningen te creëren. Behalve dat er zo voldoende ruimte komt voor bedrijven, ook in een zwaardere milieucategorie, wordt hiermee ook bereikt dat er geen woningen zullen worden gebouwd in de brede strook achter 't Haantje waarover de geurcontour van DSM zich uitstrekt.

Een paar dingen vallen op.

Allereerst heb ik de gemeente zelden zo zien mistasten als bij de vaststelling van het bestemmingsplan Rijswijk-Zuid I. Bij de voorbereiding daarvan zijn kennelijk in meerdere opzichten totaal verkeerde inschattingen gemaakt omtrent de beperkingen die de provincie geldend kan maken ten aanzien van de manier waarop wij hier invulling geven aan een bestemmingsplan. Dat zal een volgende keer toch even beter uitgezocht moeten worden. Misschien is het óók wel goed om eens na te gaan of er bij de voorbereiding van het bestemmingsplan mogelijk tekortkomingen in de interne organisatie van de gemeente een rol hebben gespeeld, die aan de desastreuze uitkomst zouden hebben kunnen bijgedragen. Maar dat is verder aan het college.

Dan de wijze waarop het masterplan tot stand is gekomen. Waar in een eerder stadium de raad intensief betrokken was bij de planontwikkeling, zijn wij, toen een oplossing moest worden bedacht om aan de bezwaren van de provincie tegemoet te komen, op geen enkele wijze meer betrokken geweest bij de gedachtevorming. Werkgroepen van gemeentelijke en provinciale ambtenaren zijn creatief aan de slag gegaan en hebben het voorliggende resultaat bereikt, maar de raad zal nooit weten wat de nadere uitgangspunten zijn geweest, welke afwegingen zijn gemaakt en welke alternatieven hebben voorgelegen. Wij mogen, in navolging van beide colleges, ja zeggen tegen het eindresultaat.

En dan het groen. Op de kaart, achter in het masterplan, het zgn. structuurbeeld, is het gebied langs de Lange Kleiweg waarin het volkstuinencomplex De Schoffel ligt, gearceerd als “te compenseren groen”. Die arcering ontbreekt in het gebied waarin het andere grote volkstuinencomplex in Rijswijk-Zuid is gelegen, te weten Tot Ons Genoegen. Kennelijk wordt hiermee al vooruitgelopen op de nog vast te stellen provinciale structuurvisie, die het gebied waarin De Schoffel ligt, aanmerkt als stedelijk park, maar de locatie van Tot Ons Genoegen niet.

Dit in afwijking van het thans nog geldende Regionaal Structuurplan van Haaglanden, volgens welk beide complexen liggen in het zgn. stadsrandpark, waarbinnen geen woningen mogen worden gebouwd, tenzij voldoende compensatie van het verlies aan groen plaatsvindt, elders in het gebied.

Van voldoende compensatie is echter absoluut geen sprake. Dat wordt gelijk duidelijk als je bedenkt dat we huizen met voor- en achtertuinen geen groen noemen, maar woningen, en dat, naar analogie daarvan, bedrijven, met volkstuinen ervoor en erachter, niet ineens door kunnen gaan voor groen of voor compensatie voor het verlies daarvan, maar natuurlijk gewoon een bedrijfsterrein blijven vormen.

Het stadsrandpark en het groen en ook het stedelijk park hebben dus veel minder zwaar gewogen dan de economische belangen van voldoende bedrijfsterrein en ruimte voor DSM, en zijn daar volledig ondergeschikt aan gemaakt. Dit alles ten koste van de volkstuinen, want van een inpassing die recht doet aan hun karakter is in het geheel geen sprake.

En ten slotte de geurcontour. Die geurcontour is van doorslaggevend belang voor de wijze waarop het college en de provincie nu invulling willen geven aan de verschillende gebiedsdelen van Rijswijk-Zuid. Uit het beroepschrift van de gemeente tegen het onthouden van goedkeuring aan het oude bestemmingsplan - die procedure is formeel nog niet beëindigd - blijkt echter dat de geurcontour in de praktijk irrelevant is: er wordt nooit geurhinder ondervonden. Om dat nog eens te laten bevestigen, laat het college door een bureau nader onderzoek doen. En ook de provincie heeft zo haar twijfels, want zij heeft het initiatief genomen voor overleg tussen de provincie, de gemeenten Rijswijk en Delft en DSM, om de geconstateerde onduidelijkheid over de toekomstige noodzaak van een geurcontour te verhelderen.

Het lijkt nogal voorbarig om nu al een ver reikend besluit te nemen over de indeling van Rijswijk-Zuid als over een bepalend element daarvoor nog zo veel onzekerheid bestaat. Stel dat de toekomstplannen van DSM, net als de huidige activiteiten, zonder hinder voor omwonenden kunnen worden gerealiseerd, dan zijn heel andere scenario’s denkbaar. Dan zou de woningbouwlocatie tussen 't Haantje en het Wilhelminapark, die nu een héél stuk smaller is geworden, zich kunnen uitstrekken tot aan de bestaande huizen langs ’t Haantje, wat de mogelijkheden om daar een mooie woonwijk in te tekenen, aanmerkelijk vergroot. De bedrijfsterreinen zouden kunnen worden geconcentreerd in het noordelijk deel van Sion, in een iets groter vlak dan in het oude bestemmingsplan, maar dan zonder woningen, waarmee ook de afstand van woningen tot de afvalwaterzuiveringsinstallatie verder kan worden vergroot. En het oude deelgebied 6, met het volkstuinencomplex langs de Lange Kleiweg, zou geheel voor volkstuinen kunnen worden bestemd, waarmee ook aan het groen in Rijswijk-Zuid recht zou worden gedaan. Dit alles zou veel fraaier zijn, en minder geforceerd, dan wat er nu op tafel ligt.

Maar hoe ’t er ook uit komt te zien, eerst zal er meer duidelijkheid moeten komen over het realiteitsgehalte van de geurcontour, alvorens er beslissingen kunnen worden genomen over de invulling van de bestemmingsplannen, die pas over jaren zullen worden vastgesteld en nog weer jaren later pas tot uitvoering zullen komen.

Mijn conclusie is dat ik niet akkoord kan gaan met het masterplan, nu de wijze waarop de volkstuinen worden ingepast niet aanvaardbaar is, en een besluit over de invulling van Rijswijk-Zuid prematuur is, gezien de nog bestaande onduidelijkheid over de geurcontour.   

D66 stemde tegen het voorstel tot vaststelling van het masterplan, dat met steun van de collegepartijen werd aangenomen.